Προειδοποιήσεις για τη βιωσιμότητα του ράλι που έχει στηριχθεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) απευθύνει η Phoenix Capital Research, κάνοντας λόγο για αυξημένο κίνδυνο διόρθωσης στις αγορές.
Η ανοδική πορεία που ξεκίνησε στα μέσα του 2022 και επιταχύνθηκε από τα τέλη του 2023 βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στο αφήγημα της AI. Είναι ενδεικτικό ότι οι εταιρείες που σχετίζονται με την AI αντιστοιχούν περίπου στο 75% των κερδών του S&P 500, ενώ παράλληλα παράγουν το 80% των εταιρικών κερδών και απορροφούν το 95% των επενδύσεων κεφαλαίου.
Η κυριαρχία των Big Tech και η «φούσκα» των προσδοκιών
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη δυναμική διαδραματίζουν οι λεγόμενες Magnificent 7, δηλαδή οι Nvidia, Microsoft, Apple, Meta, Amazon, Alphabet και Tesla.
Τα τελευταία τρία χρόνια, τα κέρδη αυτών των εταιρειών έχουν διπλασιαστεί, ενώ η χρηματιστηριακή τους αξία έχει τριπλασιαστεί, οδηγώντας συνολικά την αγορά υψηλότερα. Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, η άνοδος αυτή δεν στηρίζεται τόσο σε πραγματικές αποδόσεις της τεχνολογίας όσο στην έντονη επενδυτική αισιοδοξία για το μέλλον της AI.
Με άλλα λόγια, η αγορά έχει τιμολογήσει ένα σενάριο επιτυχίας που ενδέχεται να μην υλοποιηθεί.
Μπορεί η AI να «σκεφτεί»;
Στον πυρήνα της συζήτησης βρίσκεται ένα θεμελιώδες ζήτημα: αν η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να σκεφτεί ή αν απλώς αναπαράγει μοτίβα και πιθανότητες.
Εφόσον η AI αποκτήσει πραγματική ικανότητα σκέψης, τότε μπορεί να οδηγήσει σε δραματική αύξηση της παραγωγικότητας και της κερδοφορίας. Αν όμως παραμείνει ένα εργαλείο που απλώς οργανώνει πληροφορίες, τότε τα όριά της είναι σαφή. Σε αυτή την περίπτωση, δεν μπορεί να διακρίνει την αλήθεια από το λάθος, ούτε να παράγει αυθεντικές και καινοτόμες λύσεις.
Οι «παραισθήσεις» υπονομεύουν την αξιοπιστία
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που έχουν αναδειχθεί είναι το φαινόμενο των λεγόμενων hallucinations. Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης δεν διαθέτουν ενσωματωμένο μηχανισμό επαλήθευσης της πληροφορίας και ως εκ τούτου παράγουν απαντήσεις που μπορεί να είναι πειστικές, αλλά λανθασμένες.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε κατασκευή ανύπαρκτων πηγών, σε λάθη σε πραγματικά στοιχεία, σε επινόηση γεγονότων ή ακόμη και σε πλήρως λανθασμένες περιγραφές διαδικασιών. Το ποσοστό αυτών των σφαλμάτων εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 15% και 52%, επίπεδο που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό για επαγγελματική χρήση.
Αυτό σημαίνει ότι η αξιοποίηση της AI σε εταιρικό περιβάλλον απαιτεί απαραίτητα την παρουσία ειδικών, οι οποίοι θα μπορούν να ελέγχουν την ορθότητα των απαντήσεων.
Έλλειψη δημιουργικότητας και «ομογενοποιημένη σκέψη»
Εξίσου ανησυχητικά είναι τα ευρήματα ερευνών που δείχνουν ότι η AI δεν επιδεικνύει πραγματική δημιουργικότητα. Σε δοκιμές με χιλιάδες ερωτήματα ανοικτού τύπου, τα μοντέλα κατέληξαν να δίνουν επαναλαμβανόμενες και σχεδόν ταυτόσημες απαντήσεις.
Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως «ομογενοποιημένη σκέψη», γεγονός που σημαίνει ότι η AI δεν παράγει ποικιλία ιδεών αλλά συγκλίνει σε παρόμοια μοτίβα. Αντί δηλαδή να ενισχύει την καινοτομία, ενδέχεται να περιορίζει τη διαφοροποίηση και τη δημιουργική σκέψη.
Τεράστιες επενδύσεις, αβέβαιο αποτέλεσμα
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι οι μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι επενδύουν πάνω από 400 δισ. δολάρια ετησίως για την ανάπτυξη υποδομών AI. Παρά το τεράστιο αυτό κεφάλαιο, η τεχνολογία εμφανίζει σημαντικούς περιορισμούς, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την απόδοση αυτών των επενδύσεων.
Η αντίφαση είναι εμφανής, καθώς μια τεχνολογία που δεν έχει ακόμη αποδείξει την αποτελεσματικότητά της έχει ήδη ενσωματωθεί στις αποτιμήσεις των αγορών ως βασικός μοχλός ανάπτυξης.
Κίνδυνος επανατιμολόγησης και σενάρια πτώσης
Δεδομένης της καθοριστικής συμβολής της AI στην άνοδο των αγορών, οποιαδήποτε απογοήτευση μπορεί να οδηγήσει σε έντονες πιέσεις. Σύμφωνα με την Phoenix Capital, ένα πρώτο σενάριο προβλέπει διόρθωση της τάξης του 10% για τον S&P 500, με τον δείκτη να υποχωρεί προς τις 6.300 μονάδες.
Σε περίπτωση που το αρνητικό σενάριο συνδυαστεί με επίμονο πληθωρισμό ή ακόμη και με ύφεση στην αμερικανική οικονομία, τότε η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί σημαντικά. Σε αυτή την περίπτωση, δεν αποκλείεται η είσοδος σε πλήρη bear market, με τον δείκτη να κινείται προς την περιοχή των 5.000 έως 5.500 μονάδων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών